analyse van organische stoffen

Chromatografie

Voor het analyseren van organische koolwaterstoffen zoals PCB’s, PAK’s, HCH’s, en polaire pesticiden, wordt vaak de methode van chromatografie gebruikt. De techniek is genoemd naar één van de eerste toepassingen ervan: het scheiden van de afzonderlijke kleurstoffen in mengsels.
Door het verschil in oplosbaarheid in water van de kleurstoffen (die zijn aangebracht op papier) waardoor het water heentrekt, blijkt dat sommige kleuren ontstaan zijn door menging.
Deze  zogenaamde papierchromatografie is verder ontwikkeld tot onder andere gas- en vloeistofchromatografie. Het vaststellen van de aanwezigheid en hoeveelheid stoffen aan het eind van de kolom (dit is de papierstrook) gebeurt met een detector.

Gaschromatografie (GC)

Door een verwarmde lange dunne buis wordt een gas gevoerd met daarin een klein beetje verdampt monster. Op de wand van de buis is door de fabrikant een stof aangebracht die voor iedere component in het verdampte monster een iets afwijkende aantrekkingskracht bezit. Door de verschillen in aantrekkingskracht worden alle aanwezige componenten in het verdampte monster afwijkend vertraagd en komen ze aan het eind van de buis gescheiden van elkaar naar buiten. Op dat moment is er een nodig die de componen- ten kan herkennen: het eind van de scheidings- kolom wordt daarom verbonden met een detector. Het plaatje hieronder laat het principe zien

Bij Rijkswaterstaatwordt deze techniek o.a. gebruikt voor de bepaling van PCBs en organotinverbindingen.

Vloeistofchromatografie (HPLC)

Bij vloeistofchromatografie wordt  m.b.v. een pomp vloeistof (mobiele fase of eluent genoemd) door een kolom geleid waarin zich als bij gaschromatografie deeltjes bevinden waaraan de te scheiden stoffen in verschillende mate binden. Het te analyseren monster wordt via een injectie-systeem, bestaand uit een schakelklep  met een doseerlus ("loop") op de kolom gebracht.

Afhankelijk van hun eigenschappen komen de te bepalen stoffen op verschillende tijden uit de kolom waarna ze herkend worden met een detector. Deze detector is gebaseerd op de eigenschappen van de bepalen stoffen bijvoorbeeld de brekingsindex of de kleur (absorptie of fluorescentie).
Een veelgebruikte vorm is de zogenaamde HPLC-techniek, waarbij de vloeistof onder hoge druk door de kolom wordt geperst. Bij de waterdienst wordt deze techniek toegepast bij de bepaling van PAKs, PAK-metabolieten, chlorofyl en bestrijdingsmiddelen.