Regeling milieugevaarlijke stoffen oppervlaktewateren

Op 22 december 2004 is de 'Regeling milieukwaliteitseisen gevaarlijke stoffen oppervlaktewateren' (Milieukwaliteitsnormen MKN) van VROM en VenW gepubliceerd in de Staatscourant. Hiermee zijn de nationale waterkwaliteitseisen (MTR-waarden) en de maatregelenprogramma's voor het bereiken van deze kwaliteitseisen juridisch bindend vastgelegd. Met deze Regeling is een eind gekomen aan de geschillen die Nederland had met de Europese Commissie over de uitvoering van de Richtlijn (76/464/EG) uit 1976.

Historie
De ministeriële regeling is opgesteld en gepubliceerd naar aanleiding van het feit dat Nederland in 2001 is veroordeeld door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, vanwege het niet op de juiste wijze uitvoering geven aan artikel 7 van de richtlijn 76/464/EG. Artikel 7 gaat over die stoffen waarvoor een reductieprogramma, gebaseerd op waterkwaliteits-doelstellingen, opgesteld dient te worden.

De Regeling op hoofdlijnen
De regeling bestaat uit een aantal artikelen en 6 bijlagen. U kunt de gehele regeling met Doelstellingen, normen en maatregelen in de rechterkolom downloaden.
 De eerste bijlage betreft de waterkwaliteitseisen, de bijlagen 2,3,4 en 5 betreffen de maatregelenprogramma's voor het Rijn-, Maas-, Schelde- en Eemsstroomgebied. Bijlage 6 betreft informatie over analysemethoden en detectielimieten.

Waterkwaliteitseisen
Voor 173 stoffen is een milieukwaliteitseis in bijlage 1 van de Regeling opgenomen. Voor de meeste stoffen zijn de reeds beschikbare nationale waterkwaliteitseisen gebruikt. Deze zijn afkomstig uit de CIW notitie 'normen voor het waterbeheer'(CIW, 2000) of zijn afgeleid binnen het interdepartementale project Internationale Normstelling Stoffen (INS). Voor 45 stoffen  waren tot nu toe in Nederland geen waterkwaliteitseisen beschikbaar.

Wat is er veranderd ten opzichte van "normen voor het waterbeheer" (CIW, 2000)
Voor het overgrote deel van de stoffen zijn de waterkwaliteitseisen ongewijzigd ten opzichte van de waterkwaliteiteisen gepubliceerd in de CIW rapportage 'normen voor het waterbeheer'. Slechts in een klein aantal gevallen is de waterkwaliteitseis veranderd op basis van voortschrijdend wetenschappelijk inzicht. Het betreft hier in ieder geval de bestrijdingsmiddelen 2,4-D, atrazine, carbendazim, MCPA, parathion-ethyl en mecoprop. Uiteraard kunnen deze wijzigingen in de waterkwaliteitseisen gevolgen hebben voor het beheer. In principe kan een verandering  van een kwaliteitseis leiden tot een wijziging van de lozingseisen in een vergunning. Hoe groot de impact in de praktijk zal zijn is op dit moment nog onduidelijk. Vooralsnog lijkt het passend om een eventuele bijstelling van vergunningen in te passen in het bestaande regime voor herziening. Voor 45 stoffen is voor het eerst een waterkwaliteitseis beschikbaar om aan te toetsen.

Status van de regeling - relatie tot Kaderrichtlijn Water
De lijst met waterkwaliteiteisen in de regeling is vanaf 22 december 2004 in de Wet vastgelegd, waarmee ze juridisch bindend zijn geworden met de status van richtwaarde. Daarnaast zijn de waterkwaliteitseisen, zoals in normen voor het waterbeheer en die in de 4e nota waterhuishouding stonden, geformaliseerd.
Het vaststellen van waterkwaliteitsdoelstellingen voor geheel Nederland via de Regeling loopt niet vooruit op het vaststellen van waterkwaliteitsdoelstellingen op grond van de Kaderrichtlijn Water. Gegeven de uitspraak van het Hof kan het vaststellen van landelijk geldende waterkwaliteitsdoelstellingen op grond van de Kaderrichtlijn niet worden afgewacht, en zijn de kwaliteitsdoelstellingen daarom nu vastgelegd. Door de implementatie van de Kaderrichtlijn Water zal de Regeling in zijn huidige vorm op termijn echter wel overbodig worden, ook al omdat de Kaderrichtlijn Water de volledige intrekking van richtlijn 76/464/EC in 2013 regelt.