Kennisagenda Waddenzee

Op zaterdag 30 mei presenteerde de Waddenacademie, een instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, haar kennisagenda 'Kennis voor een duurzame toekomst van de Wadden' (pdf 6,3 Mb). Voorzitter professor Pavel Kabat van de Waddenacademie overhandigde de agenda tijdens de Waddentoogdag 2009 in de Evenementenhal in Delfzijl aan de bewindslieden Cramer, Verburg en Huizinga. De kennisagenda maakt zichtbaar op welke terreinen kennis van het waddengebied node wordt gemist en geeft richting aan nieuw onderzoek. De Waddenacademie pleit voor een brede blik op het waddengebied, met oog voor de langere termijn. Om een duurzame toekomst van het waddengebied veilig te stellen is meer en bredere kennis cruciaal. Die kennis kan alleen worden verkregen door interdisciplinair wetenschappelijk onderzoek en door samenwerking van alle partijen: wetenschappers, bestuurders en maatschappelijke organisaties.

Bij haar oprichting, op 30 juli 2008, heeft de Waddenacademie zich ten doel gesteld allereerst in kaart te brengen welke kennis over de wadden ontbreekt. De kennisagenda biedt een analyse en overzicht van deze kennislacunes en van daarop gebaseerde onderzoeksvragen. De agenda is tot stand gekomen in intensieve samenwerking met beleidsmakers, bestuurders en wetenschappers. Daarmee geeft de Waddenacademie inhoud aan haar tweede taak: de ontwikkeling van een duurzaam netwerk van wetenschap, overheid, private partijen en maatschappelijke organisaties. Professor Kabat: 'Het is onze hoop en verwachting dat deze integrale kennisagenda een belangrijke rol zal gaan spelen bij de realisatie van een brede en sluitende onderzoeksaanpak voor het waddengebied.'

De Waddenacademie fungeert als kenniscentrum van het waddengebied, waarbij zij het samenspel tussen onderzoeksgebieden centraal stelt. Het werkterrein van de Waddenacademie is breed: van ecologisch, geologisch en klimatologisch onderzoek tot en met cultuurhistorisch en sociaaleconomisch onderzoek. Om het waddensysteem te kunnen begrijpen en in stand houden op de korte, middellange en lange termijn, is een integrale aanpak nodig. Hoe functioneert de Waddenregio als systeem? Hoe gaat dit systeem in de toekomst reageren op natuurherstelmaatregelen, toenemend menselijk gebruik en klimaatverandering? Kabat: 'We moeten werken aan een nieuwe manier van monitoring van het Waddensysteem, waarbij ruimtelijke samenhang en een lange adem centraal staan. Het gaat hierbij niet alleen om de natuurlijke processen, maar ook om werkgelegenheid, ruimtelijke ordening en culturele identiteit.'

Het basisprincipe van de systeembenadering die de Waddenacademie voorstaat, is dat geen enkele ingreep los staat van het geheel. Voorzitter Kabat geeft een voorbeeld: 'Als we in de toekomst vaker zandsuppleties inzetten om het gevaar van verdrinking van de Wadden te keren, dan moeten we onderzoeken welke invloed deze suppleties hebben op het mariene leven en de zeebodem; op de kwaliteit en dichtheid van het zeewaterslib; op het lichtklimaat in het zeewater en de daarmee samenhangende biologische processen in het voedselweb van grote delen van Waddenzee. Ontwikkelingsmogelijkheden voor mosselbedden of zeegrasvelden, zoals beoogd in het Natuurherstelplan, hangen dus mede van die suppleties af.'

In de kennisagenda worden grote, multidisciplinaire onderzoeksprogramma's benoemd. Deze programma's zijn er ook op gericht voor de Wadden en de noordelijke regio's een kennisbasis te ontwikkelen. Deze kennis kan worden ingezet voor de belangrijkste maatschappelijke, economische en bestuurlijke opgaven, zoals de implementatie van Planologische Kernbeslissing, Natura 2000, het Natuurherstelprogramma, het Nationaal Waterplan en de aanbevelingen van de Tweede Deltacommissie.

De agenda is mede gebaseerd op een uitgebreide consultatieronde langs overheden, kennisinstituten, adviesbureaus en lokale partijen. Voor de uitvoering van de onderzoeksprogramma's is samenwerking met deze partijen wezenlijk. Met het uitbrengen van de kennisagenda heeft de Waddenacademie eerste stap gezet in de richting van een duurzame kennishuishouding van het Waddengebied. Het is de bedoeling de kennisagenda regelmatig te vernieuwen op basis van voortschrijdend wetenschappelijk inzicht.

Lees hier de volledige versie van de Kennisagenda of hier de samenvatting.

Alle publicaties van de Waddenacademie kunt u downloaden via de pagina publicaties van de website van de Waddenacademie.