Monitoringprogramma

Succesvolle internationale samenwerking: rapport over monitoringprogramma's voltooid

Internationale Stuurgroep Eems, 10 april 2007:
De Eems brengt ze samen; Nederland en de Duitse deelstaten  Nordrhein-Westfalen en Niedersachsen hebben gezamenlijk een op maat gesneden monitoringsprogramma opgesteld voor de rivieren, meren, overgangs- en kustwateren en het grondwater in het internationale stroomgebiedsdistrict Eems. De monitoringsresultaten zijn een belangrijke basis voor het ontwikkelen van kostenefficiënte maatregelen voor de verbetering van onze wateren.

Het rapport (3.7 mb) (Nederlands en Duits) waarin dit programma wordt beschreven, is op 22 maart 2005- de Wereldwaterdag van de Verenigde Naties - verzonden naar de Europese Commissie in Brussel. Het rapport is ook te vinden op www.ems-eems.nl. Hiermee is opnieuw een belangrijke stap gezet op weg naar de vereiste verbetering over de toestand van de wateren in de Europese Unie.
De richtlijn beschouwt de Eems en haar zijtakken als één groot systeem dat moet worden beschermd. Het denken in rivierstroomgebieden heeft Nederlanders en Duitsers rond de tafel gebracht; in het Eemsgebied wordt de door de richtlijn wenselijke samenwerking in de praktijk gebracht.
Het is nodig om een goed functionerend systeem voor het monitoren van de wateren op te zetten, dat een samenhangend en uitgebreid overzicht oplevert van de actuele toestand van de Eems, haar zijrivieren en het grondwater in het 18.000 km2 grote stroomgebied. Momenteel wordt op 191 meetlocaties systematisch de ecologische en chemische toestand van het oppervlaktewater gemonitord. Onderzoek naar vissen, ongewervelde kleine dieren, kiezelalgen, plankton en waterplanten levert belangrijke aanwijzingen op voor de ecologische toestand. Voor de registratie van de chemische toestand worden bepaalde gevaarlijke stoffen, zoals bijv. zware metalen of gewasbeschermingsmiddelen gemonitord; voor deze stoffen moet aan de voor de gehele EU geldende grenswaarden worden voldaan.
Bij het grondwater zijn zowel kwantiteit (grondwaterstand en -onttrekkingen) als kwaliteit van belang. De grondwaterstand wordt op 522 grondwatermeetpunten gemeten. Voor het monitoren van de chemische toestand worden meer dan 800 meetpunten bemonsterd. Afhankelijk van het meetprogramma wordt bijv. het zuurstofgehalte onderzocht of wordt er gezocht naar sporen van nitraat, ammonium of gewasbeschermingsmiddelen.

Bij het opzetten van de monitoringsprogramma's moest ook een reeks praktische problemen worden opgelost: het opzetten van nieuwe bemonsteringspunten, het uitwerken van nieuwe onderzoeksmethoden, het creëren van de juiste laboratoriumomstandigheden en het organiseren van de gegevensverwerking. Dit alles hebben de leden van de internationale Eems-commissies tijdig gerealiseerd, vóór afloop van 2006, zoals door de Europese Unie was verlangd. Op grond van deze programma's zal de watermonitoring in het stroomgebiedsdistrict Eems de komende jaren worden uitgevoerd door Nederland en de Duitse deelstaten Nordrhein-Westfalen en Niedersachsen. De verzamelde gegevens en de ervaringen met de meetprogramma's worden permanent systematisch geëvalueerd.